چرا بانک های خارجی از همکاری با ایران می ترسند؟

سیب موز چرا بانک های خارجی از همکاری با ایران می ترسند؟

در روزهای اخیر موضوع عدم تمایل بانک های اصلی اروپا برای همکاری با ایران بسیار مورد توجه بوده است. کمتر تحلیلی به چرایی این پدیده پرداخته است. بیشتر مطالب به مساله بدعهدی آمریکا اشاره کردند که هرچند درست است اما همه ماجرا نیست.

گروه سیاسی-رجانیوز: در روزهای اخیر موضوع عدم تمایل بانک های اصلی اروپا برای همکاری با ایران بسیار مورد توجه بوده است. اما کمتر تحلیلی به چرایی این پدیده پرداخته است. بیشتر مطالب به مساله بدعهدی آمریکا اشاره کردند که هرچند درست است اما همه ماجرا نیست. به گزارش سیب موز اجمالا می توان گفت وضعیت کنونی کاملا قابل پیش بینی بوده و خیلی دور از انتظار نبود و نباید از مواجه شدن با آن حیرت زده شد.برای تبیین شرایط کنونی و فهم چرایی عدم تمایل بانک های اصلی اروپایی برای همکاری با ایران چند علت می توان بیان کرد. این علل در طول هم بوده و در تقویت یکدیگر موثر هستند. هرچند وزن تمامی آنها یکسان نبوده و علت فنی به نظر نویسنده علت مهم تر و اثرگذارتری است. علت اول: مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد!کاملا طبیعی است وقتی بانک پاریباس فرانسه در سال 93 (در دوران پساتوافق ژنو) 8.9 میلیارد دلار به دلیل همکاری های گذشته خود با ایران، جریمه می شود ویا بانک کامرز آلمان در همان سال نزدیک 1 میلیارد دلار جریمه می شود و یا دو بانک انگلیسی و یا بانک ژاپنی میتسوبیشی و چندین بانک دیگر جریمه می شوند که در مجموع درآمدی معادل 16 میلیارد دلار برای آمریکا رقم می زند، هم بانک های جریمه شده و هم بانک هایی که آنها را درس عبرت خود قرار داده اند، به راحتی حاضر نباشند که با ایران همکاری کنند. این همان چیزی است که در ادبیات فارسی گفته می شود «مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد!».اگر فضا آرام باشد و همه تحولات پیام مثبت به این بانک ها مخابره کنند، احتمالا با گذر زمان این علت مرتفع خواهد شد. اما سوال این است که «اگرِ» مفروض رخ می دهد یا نه؟ علت دوم: برجام تحریم ها را لغو نکرد!علت دوم که تشدید کننده وضعیت تشریح شده در بالا است و زمان رسیدن به اطمینان لازم برای همکاری را طولانی تر از حد طبیعی می کند، این است که تحریم ها در برجام لغو (Terminate or Revoke) نشده اند بلکه یا تعلیق (Suspend) شده و یا توقف موقت اجرا (Cease the application) شامل حالشان شده است. این وضعیت دارای پیام مشخصی برای بازیگران اقتصادی است و آن پیام این است: «امکان بازگشت فوری تحریم ها وجود دارد. با احتیاط حرکت کنید!» این همان چیزی است که آمریکایی ها از آن با عنوان «Snap-Back»  یاد می کنند. به عبارت دیگر این وضعیت زمان رسیدن به تصمیم قاطع جهت همکاری با ایران را برای بانک های خارجی طولانی تر می کند. چرا که ترس از بازگشت تحریم ها و مورد تنبیه قرارگرفتن با توجه به بازگشت پذیری سریع تحریم ها بیشتر از حالت طبیعی است.زمانی هم که آمریکا در مسایل مختلف تعامل با ایران، دندان نشان می دهد و به صورت مستمر پیام های تهدیدآمیز مخابره می کند، طبیعی خواهد بود بازیگران اقتصادی از جمله بانک ها، احساس کنند که آینده روابط ایران و آمریکا روشن نبوده و بهتر است «سری که درد نمی کند را دستمال نبندند». علت سوم: تحریم های هوشمند و ترس از تنبیهات آمریکا!از میان علت ها این علت جنس فنی دارد و نیازمند توضیح است. واقعیت آن است که در برجام ساختار تحریم ها خصوصا تحریم های آمریکا دچار تغییر نشد و تنها از وضعیت «تحریم های فلج کننده» (Crippling Sanction) به وضعیت «تحریم های هوشمند» (Smart Sanction) تغییر کرد. تحریم ها قبل از برجام گسترده بود و تمام بخش های اقتصادی ایران را هدف گرفته بود تا از این طریق اقتصاد ایران را فلج کند و ایران را وادار به پذیرش مذاکره و تغییر رفتار در حوزه هسته ای کند. پس از برجام تحریم ها تنها بخش های مشخصی را هدف قرار داده و به دنبال ضربه زدن به آنها است که مهم ترین آن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. پس تفاوت تحریم های هوشمند و تحریم های فلج کننده تنها در مصادیق هدف قرار گرفته توسط ساختار تحریم ها است و نه بود یا نبود ساختار، به عبارت دیگر ساختار تحریم هابه طور کامل برقرار است. به زبان دیگر وضعیت فعلی تحریم ها همچون طرح ترافیکی است که تنها چند خودرو با پلاک مشخص اجازه تردد در آن را گرفته اند و وضعیت عمومی طرح ترافیک تغییری نکرده است. این عدم تغییر وضعیت را می توان در پی نوشت 14 از صفحه 74 قطعنامه 2231 مشاهده کرد. در این پی نوشت تاکید شده است که برداشتن تحریم ها شامل تراکنش های مالی که برای افراد باقی مانده در لیست تحریم نمی شود. تحریم های هوشمند برای به نتیجه رسیدن نیازمند همراهی تمامی بازیگران غیرآمریکایی است. برای همین مقررات دقیقی از سوی وزارت خزانه داری (اداره کنترل دارایی های خارجی-OFAC) برای اجرایی شدن برجام ارایه شده است. در این مقررات تاکید شده است که اگر بانک های خارجی با افراد باقی مانده در لیست تحریم تراکنش مالی انجام دهند با تحریم های آمریکا مواجه خواهند شد. نکته جالب این است که آمریکا خود بانک ها را مسئول می داند و اگر تخلفی از تحریم های صورت گیرد، این بانک ها هستند که باید پاسخگو باشند و هزینه های آن را بپردازند. به عبارت دیگر ریسک همکاری با ایران روی دوش بانک هاست. با این وضعیت بانک های ترسیده و زخم خورده اروپایی در همکاری با ایران نگرانی بزرگی دارند و آن نگرانی این است که نکند در این همکاری از تحریم های آمریکا تخطی کنند و در نتیجه آن با تنبیهات میلیاردی آمریکا مواجه شوند. حتی اگر بانک ها تمامی سخت گیری ها و مقررات نظارتی را اجرا کنند بازهم امکان دارد که از تحریم ها تخلف کند و به صورت ناخواسته خدماتی به افراد، نهادها و موسسات باقی مانده در تحریم ارایه دهد و در نتیجه مشمول تنبیهات آمریکا شود. برای همین است که بانک ترجیح می دهد عطای همکاری با ایران را به لقایش ببخشد. البته در این میان هشدارها و انذارهای آمریکا نیز وضعیت را تشدید می کند. آمریکایی ها بارها و بارها و بارها اعلام کرده اند که تحریم های غیرهسته ای باقی مانده است و برجام هیچ تاثیری در آنها نداشته است. در جلسات متعددی که تیم های اعزامی آمریکایی به کشورهای دیگر خصوصا اروپایی داشته اند این مساله کاملا شفاف شده است. پس بانک ها ترس دارند که از تحریم های هوشمند آمریکا تخلف کنند و در نتیجه آن تنبیهات آمریکا که هزینه های چند میلیارد دلاری برای آنها ایجاد می کند، شامل حالشان شود. در جمع بندی باید گفت عدم همکاری بانک های اروپایی با ایران نتیجه طبیعی هندسه برداشته شدن تحریم ها در برجام بوده است و آمریکا از این هندسه آمریکایی ساخته به خوبی استفاده می کند. خبرگزاری رجا - فارس

چرا بانک های خارجی از همکاری با ایران می ترسند؟

سیب موز: چرا بانک های خارجی از همکاری با ایران می ترسند؟