سوریه بر مدار نبرد دیپلماتیک

سوریه بر مدار  نبرد دیپلماتیک

سیب موز: سوریه بر مدار نبرد دیپلماتیک

سیب موز سوریه بر مدار نبرد دیپلماتیک

علیرضا خرم روز

آتش بس هفت روزه ارتش سوریه از روز عید قربان، روند جدیدی در حوزه تغییرات راهبردی نیروهای درگیر در سوریه به وجود آورده است. تلاش روسیه و آمریکا برای رسیدن به توافقی حداقلی جهت حفظ آرامش در سوریه، تاکنون با نقض های مکرر طرف آمریکایی بی نتیجه مانده است. از سوی دیگر، تضرر طرف های درگیر چون اسرائیل، قطر و عربستان در میدان آتش بس سوریه ازجمله عواملی است که اجازه نمی دهد روند دیپلماتیک سیر واقعی خود را آغاز نماید. طی چند روز گذشته، نیروهای آمریکایی با بهانه همیشگی خود، یعنی مقابله با داعش، در تل ابیض در شمال سوریه مستقر شده اند. تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی بیشتر از آنکه زمینه ای برای ایجاد صلح در سوریه را نشان دهد، بیانگر آغاز روندی پرتنش در روزهای پس از آتش بس است.

تسلط ارتش سوریه بر شاه رگ های حیاتی نیروهای تروریستی از دیگر مسائلی است که کشورهای جنگ طلب منطقه را مجبور به قبول آتش بس نموده است تا شاید بتوانند در روزهای آتی، بر روند میدانی سوریه تاثیر بگذارند، اما آنچه در این روزها بسیار مهم است نبرد همه جانبه دیپلماتیک طرف های درگیر در موضوع سوریه است. تطمیع و تهدید طرف مقابل ازجمله ابزارهایی است که به خصوص در میان آمریکا و روسیه در جریان است. اگر به صورت کلان تر بخواهیم به تحلیل رفتار قدرت های بزرگ در سوریه بپردازیم، باید این آتش بس را محملی برای به رخ کشیدن تفکرات راهبردی طرفین بدانیم. تنش های جدید میان نیروی هوایی آمریکا و روسیه از سویی و نیروی دریایی ایران و آمریکا از سوی دیگر، نشان از مبارزه طلبی اطراف درگیر در نبرد سوریه پیش از آغاز مرحله جدید است.

در خوش بینانه ترین حالت، برجا ماندن حالت آتش بس حداقلی روند جابه جایی قدرت در سوریه را به دنبال خواهد شد که مهم ترین مسئله آن حضور یا عدم حضور بشار اسد در صحنه بازی قدرت است. آنچه در تمامی حالات مشهود است فرسایشی بودن محیط نبرد در سوریه است. دیپلماسی بدون پشتوانه نظامی امری است که هیچ یک از طرفین درگیر حاضر به آن نیستند و ایران نیز همانند دیگر قدرت ها، با تمام وجود، در پی حفظ عمق استراتژیک خود در این زمینه است.

سیاست جمهوری اسلامی در قبال سوریه همواره بر حفظ دولت سوریه به عنوان پل مقاومت بوده است. این سیاست تاکنون هزینه هایی برای ایران داشته است که در صورت حفظ عمق استراتژیک ایران، قابل درک است. اگر روند کنونی آتش بس منجر به تغییرات صلح آمیز در سوریه بشود، علاوه بر حفظ امنیت ملت سوریه، جمهوری اسلامی و بازیگران صلح طلب میدان سوریه نیز از آن منتفع خواهند شد و در صورت عهدشکنی طرف های مقابل، شاید ضربه سنگین تری از سوی محور مقاومت به نیروهای تروریستی و پشتیبانان آن ها وارد بشود.

ورود منفعلانه سازمان ملل به عرصه صلح در سوریه نیز به خوبی نشانگر تعیین نتیجه نبرد سوریه در میدانی خارج از میز دیپلمات ها دارد؛ لذا حفظ عمق استراتژیک توسط نیروهای غیور مقاومت از کلیدهای اصلی پیروزی ملت سوریه بر تروریست ها و حامیان آن هاست.

روند کنونی کشورهای محور غربی عربی بیشتر از آنکه علاقه به صلح پایدار را نشان دهند، علائمی از شروع نبردی دوباره را به رخ می کشند. دلیل این مسئله شکست های راهبردی پی در پی تروریست ها در گلوگاه های حیاتی نبرد در سوریه است. آنچه می توان به عنوان آخرین کلام بازگو نمود این است که باید ارزیابی پایداری و ناپایداری صلح در سوریه را پس از مهلت هفت روزه آتش بس در سوریه مورد بررسی قرار داد تا در صورت امکان، یکی از سناریوهای فوق را در آن مشاهده نمود.