4 سال از درگذشت حمید سمندریان گذشت: مردی برای تمام نسل ها

4 سال از درگذشت حمید سمندریان گذشت: مردی برای تمام نسل ها

سیب موز: 4 سال از درگذشت حمید سمندریان گذشت: مردی برای تمام نسل ها

سیب موز: 22 تیرماه سالروز درگذشت حمید سمندریان استاد حوزه نمایش می باشد. یادی می کنیم از این هنرمند بی نظیر.

حمید سمندریان استاد تئاتر

به گزارش سیب موز: صبح 22 تیر ماه 1391 بود که خبری منتشر شد تا شاگردان بسیاری را در سوگ استاد بنشاند. حمید سمندریان استاد برجسته حوزه نمایش بود که هنرمندان بسیاری از نسل های مختلف از تجربیات گرانبهای او بهره برده بودند و هنوز هم حضور بازیگران برجسته بسیاری مدیون زحمات و تلاش های این استاد گرانقدر است  و باید گفت که اگرچه حمید سمندریان در میان جامعه هنری نیست اما نتیجه تربیت ها و آموزش های او باعث سازندگی در نسل هایی شده که امروز در عرصه بازیگری خوش می درخشند.

حمید سمندریان در 9 اردیبهشت سال 1310 در تهران زاده شد. فعالیت تئاتریش را حین تحصیل در دورهٔ متوسطه آغاز کرد. او در کلاس های تئاتر و هنرپیشگی حسین خیرخواه، شباویز و نصرت کریمی شرکت کرده است که زیر نظر عبدالحسین نوشین اداره می شد. سمندریان همچنین ویلون می نواخت و از شاگردان محمود ذوالفنون، برادر بزرگتر جلال ذوالفنون بود.

حمید سمندریان یکی از بزرگترین کارگردان های تئاتر ایران بود اما شاید کمتر کسی بداند کارگردان هایی همچون بهرام بیضایی، عباس کیارستمی و ابراهیم حاتمی کیا به او پیشنهاد بازیگری داده بودند.

مردی که او را به عنوان پدر تئاتر ایران می شناسیم اما این کارگردان سرشناس تئاتر به بازیگری هم علاقه مند بود، هنری که هرگز آن را تجربه نکرد.سمندریان استاد بازیگری بود اما شاید کمتر کسی بداند که او گاهی به بازیگران خودش حسادت می کرد.

سمندریان در کتاب «این صحنه خانه من است»، درباره علاقه اش به بازیگری می گوید: «علاقه ی من اول به بازیگری بود و برای ورود به تئاتر نیز از بازیگری شروع کردم. قبل از اینکه به دیدن تئاترهای تهران و لاله زار بروم، در مراسم و میهمانی ها و عروسی ها با دیدن برنامه های مطرب های روحوضی با بازیگری آشنا شدم، چون برایم دنیایی پرتنوع به وجود می آورد؛ جو عروسی و سازهایی مثل ویولون و تاز و تنبور... دیدن آن سازها برای گرایش به موسیقی نیز در من علاقه به وجود می آورد، پس اصلا قبل از اینکه بدانم در دنیا کارگردانی وجود دارد، با بازیگری آشنا شدم.»

سمندریان پروژه های ناکام زیادی در تئاتر داشت اما او به جز تئاتر کارهای نیمه تمام دیگری هم داشت که در توصیف آن می گوید: «دوست دارم اطلاع و شناخت بیشتری از رازهای طبیعت داشته باشم، من خیلی طبیعت را دوست دارم. دوست دارم بدانم آخرین دیوار روزگار کجاست. دوست دارم بدانم وقتی ما نیستیم، چه خواهد شد. دوست دارم خوم را در نیستی خودم بیابم! آیا صرف نظر از اعتقاد مذهبی و تنها از روی تعلق این سوال برای شما پیش نمی آید که بگویید آیا من بعدها هستم و یا اینکه این من هستم که تغییر شکل داده ام؟ آیا وقتی این حالت را از دست بدهید، تمام درک خودتان را هم از دست می دهید؟ سوال های بسیاری وجود دارد که ذهنم را مشغول می کند و این همان چیزی است که در عرفا، شعرا، درام نویسان و داستان نویسان بزرگ دیدم، در شکسپیر، تولستوی، داستایوفسکی، ساموئل بکت و...دیده ام.»

حمید سمندریان ساعت 12 ظهر روز 9 اردیبهشت 1310 در تهران در خیابان مولوی متولد شد. دوران کودکی و نوجوانی را در محله حسن آباد، خیابان سپه سپهری کرد. در حین تحصیل در دوره متوسطه در کلاس های تئاتر و هنرپیشگی استادان حسین خیرخواه و صادق شباویز شرکت جست و همزمان نواختن ویولون را نزد استاد ذوالفنون آغاز کرد.

سال 1332 به آلمان سفر کرد و تحصیلات آکادمیک خود را در کنسرواتوار عالی موسیقی و هنرهای نمایشی هامبورگ تحت تعلیم یکی از برجسته ترین اساتید تئاتر اروپا ادوارد مارکس آغاز کرد. اواخر دهه 30 به دعوت وزارت فرهنگ و هنر به ایران بازگشت و همزمان فعالیت های تئاتر و تدریس خود را آغاز کرد.

او در طول سال های فعالیت اش نمایش هایی همچون «دوزخ» اثر سارتر، «اشباح» اثر ایبسن، «مرده های بی کفن و دفن» اثر سارتر، «باغ وحش شیشه ای» اثر تنسی ویلیامز، «آندورا» اثر ماکس فریش، «نگاهی از پل» اثر آرتور میلر، «کرگدن» اثر یونسکو، «مرغ دریایی» اثر چخوف، «ملاقات بانوی سالخورده»، «بازی استریندبرگ»، «فیزیکدان ها»،«ازدواج آقای می سی سی پی» از نوشته های دورنمات و ... را به صحنه برد.

سمندریان بارها و بارها تمرین نمایش «گالیله» اثر برشت را آغاز کرد و همواره می گفت این نمایش وصیت نامه هنری اش خواهد بود اما هرگز فرصت اجرای این اثر را پیدا نکرد و این آرزو که از سال 1360 دغدغه او بود، ناکام ماند.

حمید سمندریان نویسنده، مترجم و استاد شاخص تئاتر ایران که از بیماری سرطان کبد رنج می برد، حدود ساعت 5 صبح روز پنج شنبه 22 تیرماه 1391 در سن 81 سالگی به علت عوارض ناشی از بیماری سرطان کبد در منزل خود درگذشت.

گردآوری : گروه فرهنگ و هنر سیب موز

سیب موزculture