آیا مرکز آمار اشتباه بودن گزارش های آماری خود را پذیرفته است؟

آیا مرکز آمار اشتباه بودن گزارش های آماری خود را پذیرفته است؟

سیب موز: آیا مرکز آمار اشتباه بودن گزارش های آماری خود را پذیرفته است؟ سیب موز سکوت مسئولان مرکز آمار در برابر انتقادات و تردیدهای مطرح شده نسبت به آمار ارائه شده از سوی این مرکز تامل برانگیز است و مسئولان این نهاد دولتی باید ابهامات موجود را رفع و از صحت آمارهای خود دفاع کنند. به گزارش خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران تسنیم «پویا»، حضرت آیت الله خامنه ای ظهر دیروز (سه شنبه) در دیدار مسئولان ستاد سرشماری عمومی نفوس و مسکن، اعضای شورای عالی آمار کشور و مدیران مرکز آمار ایران، «آمار و اطلاعات دقیق، متمرکز و علمی» را پایه اصلی در تصمیم گیری کارآمد برای کشور خواندند. به گزارش سیب موز ایشان اختلاف در آمارهای مراکز آماری را «بلایی بزرگ» دانستند و افزودند: گاهی مراکز مختلف در خصوص نرخ بیکاری یا نرخ تورم و رشد اقتصادی، آمارهای متفاوتی بیان می کنند که این مسئله موجب ایجاد بی اعتمادی در مردم می شود. رهبر انقلاب درحالی اختلاف در آمارهای مراکز گوناگون را بلایی بزرگ دانستند که مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارش اخیر خود از وضعیت اقتصادی سال 1394 کشور؛ با منفی اعلام کردن رشد اقتصادی سال گذشته، آمار ارائه شده از سوی مرکز آمار را زیر سوال برده است. مرکز آمار ایران برای سال 94، نرخ رشد اقتصادی را یک درصد و رشد بخشهای کشاورزی، نفت، صنعت، ساختمان و خدمات را به ترتیب برابر با 5.4، 3.6،منفی 0.3، منفی 16.4 و 0.2 درصد اعلام کرده بود. اما مرکز پژوهشها با نقد داده ها، آمارها را بررسی کرده و رشد اقتصادی سال 94 را منفی 0.4 درصد اعلام کرده است. این مرکز برای سال 94 رشد بخشهای کشاورزی، نفت، صنعت، ساختمان و خدمات را به ترتیب برابر با 4.5، 1.3، منفی 2.7، منفی 14.7 و منفی 1.7 درصد اعلام کرده است. مشاهده می کنیم که اختلاف میان آمارهای مرکز آمار و مرکز پژهشها فاحش و غیرقابل کتمان است.  همچنین شب گذشته رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در برنامه گفت وگو ویژه خبری شبکه دو سیما با اشاره به اینکه گاهی آمارها نادرست است و گاهی در آن ها دستکاری و اعمال نفوذ می شود، اظهار کرد: در اعلام برخی آمارها نگاه سیاسی وجود دارد. بسیاری از آمارهای دولت قبل نقد می شد؛ آیا اکنون اتفاقی در مرکز آمار افتاده است که آمارهای دولت یازدهم نقد نمی شود؟ جلالی متذکر شد: نباید دولت به دولت آمارها را سنجید و گفت مرکز آمار در دولتی اشتباه کرده است و در دولتی نیز به طور مطلق اشتباهی وجود ندارد. وی مشخص نبودن سال پایه آماری، موازی کاری دستگاه ها، و نبود شفافیت در آمارها را از مشکلات کیفی آمارها دانست و پیشنهاد داد: در قانون مرکز آمار نیز تجدید نظر شود و این مرکز فراقوه ای یا دستکم خارج از زیرمجموعه قوه مجریه قرار گیرد و به طور مستقل فعالیت کند. در گزارش منتشر شده از سوی مرکز پژوهشها نسبت به آمارهای مرکز آمار ایران چند ابهام مطرح شده است که در ادامه مطرح می شود؛ در چگونگی تبدیل شدن رشد 0.1 درصدی مجموع ارزش افزوده بخشهای اقتصادی در سال 94، به رشد یک درصدی محصول ناخالص داخلی در این دوره، ابهام وجود دارد؛ زیرا عدد مربوط به خالص مالیات بر واردات و نحوه محاسبه آن، در گزارش مذکور ارائه نشده است. همچنین ابهام دیگری که این مرکز به گزارش مرکز آمار وارد می کند، این است که ارزش افزوده بخشهای مختلف و اجزا تقاضای نهایی به قیمتهای جاری و ثابت در سال 93 و همچنین ارقام ارزش افزوده و اجزای تقاضای نهایی به قیمتهای جاری در سال 94 ارایه نشده است. به عبارت دیگر، فراداده مربوط به گزارش رشد سال 94 به طور کامل منتشر نشده است. گفتنی است که بسیاری از کارشناسان اقتصادی، نمایندگان مجلس و فعالان بخش خصوصی نسبت به ارقام اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران به عنوان ارقام مربوط به رشد اقتصادی سه ماهه اول سال 95 نیز ابهاماتی را مطرح کرده بودند. البته دامنه ابهامات به دولت نیز رسیده است.  دولتی ها آمارهای اعلام شده از سوی مرکز آمار درباره نرخ بیکاری را مورد تردید قرار داده اند و در هفتاد و دومین جلسه شورای عالی اشتغال که چهاردهم مرداد سال گذشته با رﻳﺎﺳﺖ اسحاق ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮی ﻣﻌﺎون اول رﺋﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر و با حضور اعضاء برگزار شده بود، گروهی 4 نفره را مأمور کردند تا نسبت به بررسی دقت در تهیه آمارهای مرکز آمار گزارشی را تهیه کنند. درحالی جهانگیری و اعضای شورای عالی اشتغال از صحت آمار ارائه شده توسط مرکز آمار درباره وضعیت بیکاری اطمینان ندارند که پیش از این و طی سالهای گذشته تمام اعضای دولت از رئیس جمهور تا معاونان وی و وزرای اقتصادی کابینه بارها مستندات آماری این مرکز را ملاک اعلام دستاوردهای اقتصادی دولت یازدهم در زمینه های تورم، رکود، رشد اقتصادی و حتی بیکاری قرار داده بودند و به این ترتیب دستاوردهای دولت نیز زیر سوال می رود.  احتمالاً گزارش اشتغالزایی در این دولت هم مثبت نبوده و به همین دلیل دستور بررسی صحت آمار صادر شده است. البته احتمالاً این دولت آمار مثبت اشتغالزایی در دولت قبل را هم قبول نداشته و از این جهت در صحت آمار شک و تردید ایجاد کرده است. لازم به ذکر است، با گذشت بیش از یک سال از مصوبه شورای عالی اشتغال، علیرغم اینکه تأکید شده بود، گزارش کمیته 4 نفره در جلسه بعدی شورای عالی اشتغال ارائه شود ولی این شورا در جلسه بعدی که 10 آذر 94 برگزار شده بود، مصوبه ای در این خصوص نداشت و تاکنون هم خبری از این گزارش در دست نیست. البته سکوت مسئولان مرکز آمار ایران در برابر انتقادات موجود عجیب به نظر می رسد و مسئولان این نهاد دولتی باید ابهامات موجود را رفع و از صحت آمارهای خود دفاع کنند؛ زیرا براساس فرمایشات رهبری انقلاب لازمه تحقق اقتصاد مقاومتی، وجود آمار و اطلاعات دقیق از وضعیت تولید داخل و بنگاه های تولیدی و نیازهای آن هاست. همچنین «ارائه ی بهنگام آمار به مسئولان و تصمیم گیران کشور و سازندگان افکار و گفتمان های عمومی» نکته دیگری بود که رهبر انقلاب اسلامی در جلسه روز گذشته بر لزوم آن تأکید کردند.