کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است

«مینا جوان» و خواهرش کارشان را از خانه و با داشتن کارت صنعت گری و همکاری که با سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی داشته اند، شروع و کم کم برای خودشان کارگاهی راه انداختند

زنی جوان، هنرمند و کارآفرین است که 13 سال به همراه خواهرش به شکل تجربی سرّاجی سنتی انجام می دهد.

«مینا جوان» و خواهرش کارشان را از خانه و با داشتن کارت صنعت گری و همکاری که با سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی داشته اند، شروع و کم کم برای خودشان کارگاهی راه انداختند. حدود چهار سال است که با ستاد توانمندسازی امور بانوان شهرداری همکاری می کنند و به زنان سرپرست خانوار آموزش می دهند تا در کارگاه شان مشغول به کار شوند.

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است 2

آنها در کارگاه شان مجموعه ای از کیف و کفش های سنتی از جنس چرم می سازند که بخشی از آن به صورت دستی است و برای بخش دیگر مجبور می شوند از ابزار صنعتی کمک بگیرند تا در یک هفته 150 تا 200 کیف تولید کنند.

«جوان» می گوید: از داغی بته جقه روی کارهایمان بهره می گیریم و حدود دو سال است که چوب و چرم را با هم تلفیق می کنیم. سعی مان این است که از اِلمان ها و نقوش سنتی ایرانی در کارها استفاده کنیم. در تولید کفش نیز تلاش داریم از پاپوش های سنتی ایرانی بهره بگیریم.

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است 3

او و خواهرش بعد از معرفی کارهایشان به سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی؛ در طول این چند سال موفق به دریافت مُهر اصالت یونسکو به خاطر یکی از کفش هایی که دوخته اند و دو اثر دیگر که کیف و دفترچه یادداشت است شده اند. چند آثار دیگرشان هم مهر اصالت ملی دارند.

این هنرمند می گوید: نیروهایمان در اینجا متغیر است، زیرا بخشی از کار ما به شکل آموزشی است و کارگاهی که ما در آن کار می کنیم کارگاه توانمندسازی است. یعنی قرار است ما در اینجا به زنان سرپرست خانوار، حرفه ای را یاد بدهیم تا توانمند شوند و به صورت مستقل کار کنند. اما معمولا هشت کارمند به صورت ثابت در کارگاه ها کار می کنند و برخی از کارها را هم به زنانی که توانایی رفت و آمد ندارند می دهیم تا آن را در خانه انجام دهند.

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است 4

«جوان» درباره بازار فروش محصولات شان بیان می کند: کم کم با بازار فروش آشنا شدیم و اول خودمان سعی کردیم بازار فروش را پیدا کنیم. در سال های اخیر آنقدر با ارگان های مختلف کار کردیم و کارمان پخش شده که دیگران به دنبال محصولات ما می آیند. در حال حاضر با شهرهای کتاب و فروشگاه های صنایع دستی کار می کنیم و در شهرهای مختلف ایران نمایندگی فروش داریم.

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است 5

او درباره تنوع بیشتر محصولات شان اظهار می کند: حدود یک سال است که 40 تکه را وارد کارهایمان کرده ایم و این چهل تکه ها از طریق دوخت کنارهم قرار نمی گیرند و از یک سری رِزین استفاده می کنیم که به شکل خطی در کنار هم قرار می گیرند و برای این کار از چرم های دور ریز استفاده می کنیم و ضایعات چرم از کارگاه بیرون نمی رود.

این هنرمند ادامه می دهد: البته هنگامی که رقبا می بینند کاری موفق است آن را کپی می کنند، به همین دلیل برای اینکه در کارها تکرار بوجود نیاید، آنها را به تعداد خاصی تولید می کنیم و بعد از آن طراحی ها تغییر می کند. برای مثال در حال حاضر به روی یک سری یراق آلاتی که جنس های فلزی دارند و اِلمان های سنتی به روی آن تاکید شده کار می کنیم.

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است 6

او همچنین درباره حق کپی رایت طرح هایشان بیان می کند: من خیلی پیگیر کپی رایت طرح هایم بودم، اما به من گفتند همین نشان ملی و یونسکویی که دریافت می کنیم همان سند ثبتی طرح هایمان است.

شهرام مریخی - معاون صنایع دستی استان تهران - که به مناسبت روز زن از این کارگاه دیدن می کند، در پاسخ به این مطلب می گوید: جدیدا برگه ای برای ثبت اثر آمده است که می توانید یک اثر را با مشخصاتش به ما بدهید، ما آن را به وزارت ارشاد ارجاع می دهیم تا نوبت به ثبت اثرات بعدی هم برسد.

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است 7

«جوان» درباره کنترل قیمت محصولات شان و حفظ رقابت با کالاهای واردتی نیز اظهار می کند: این کار خیلی سخت است. چون زمانی که ما هزینه های کار را برآورد می کنیم با توجه به اینکه مواد اولیه ما طبیعی است و کار به شکل دستی انجام می شود، سودی که ما از این کار دریافت می کنیم نسبت به کالاهای چرمی دست دوز دیگر بسیار پایین است تا دیگران نتوانند با آن رقابت کنند.

این کارآفرین معتقد است: هر کاری یک روندی دارد. برندسازی زمان می برد. امروز من سرمایه ام را می گذارم و کارم را ادامه می دهم و امیدوارم هدف گذاری که برای برگشت مالی ام انجام داده ام، اتفاق بیافتد.

این هنرمند بیان می کند، دوره ای که تحریم ها وجود نداشت، صادرات هم انجام می داده است و کفش هایی که شناسنامه دارند را با یک بسته بندی خاصی به برخی از کشورها مثل کانادا، آمریکا و انگلیس می فرستادیم. البته ما محصولات مان را به واسطه یک شرکت داخلی صادر می کردیم که قراردادمان لغو شد.

کیف های چرمی که می بینید هنر دست بانوان ایرانی است 8

خودش نمونه ای از صندل هایی که تولید می کنند را پایش کرده و می گوید: چون کف این صندل ها تخت است عموم مردم تمایلی به خرید آن ندارند.

جوان که جدیدا در تهیه مواد اولیه به مشکل برخورده است، اظهار می کند: چون چرم بسیار گران شده و مثلا چرمی که 1200 تومان می خریدم، الان باید با مبلغ هفت هزار تومان تهیه کنم و این تفاوت قیمت زیادی است. اما نمی توانم این افزایش یک باره قیمت را روی محصولاتم بگذارم، چون سودم پایین می آید؛ اما باید تولید و عرضه ام را حفظ کنم. از زمانی که تحریم ها تشدید شد بسیاری از مواد دباغی و رنگ هایی که وارد می شد، متوقف و این اتفاق در کیفیت برخی از کارهای ما تاثیر گذاشت.