حد و مرز حرمت و نجاست خوردنی ها و مشروبات الکلی

حد و مرز حرمت و نجاست خوردنی ها و مشروبات الکلی

الکل سفید و طبی که الکل خالص می‏باشد و مصارف طبی دارد پاک می‏باشد. مگر این که از شراب و فقاع گرفته شده باشد که در این صورت نجس است. هم چنین مواد پاک کننده دیگر که از مشتقات الکل است و در مراکز درمانی کاربرد دارد پاک می‏باشد. هم چنین الکل صنعتی که همان الکل سفید به اضافه مقداری مواد سمّی است و کاربرد صنعتی دارد پاک می‏باشد. ادکلن و مواد صنعتی دیگر نیز که مشتمل بر الکل می‏باشد پاک است. اما نوشیدنی هایی که مست کننده (مسکر) است، حتی یک قطره آن (و لو اینکه به آن مقدار مست کننده هم نباشد)، حرام است.ملاک حرام بودن مایع بودن و مست کننده بودن است. سوال: خوردن مشروب الکلی به عنوان دارو و به مقدار خیلی کم چه حکمی دارد؟ آیا باید از رفت و آمد با این فرد اجتناب کرد؟ شراب و کلیه مسکرات، از محرمات است و مصرف آن از گناهان کبیره می باشد، بله چنانچه طبق تشخیص پزشک متخصص و مورد اطمینان (از نظر تعهد و تدیّن)، یقین یا اطمینان حاصل شود که معالجه بیمار منحصر به آشامیدن آن است و جایگزین نداشته باشد (البته امروزه با توجه به کثرت و تنوع داروهای درمانی، احتمال منحصر بودن درمان به استفاده از مسکرات، بسیار ضعیف است.)، می توان برای درمان به مقدار ضرورت مصرف کرد. (فاضل لنکرانی، محمد، جامع المسائل، ج 2، ص361، س133) پس رفت و آمد کردن با این افراد اشکالی ندارد. سوال: حد و مرز حرمت و نجاست خوردنی ها و مشروبات الکلی، ازنظر فقه جعفری، چیست؟ در پاسخ ابتدا به بیان حکم الکل و سپس به حکم مشروبات الکلی می پردازیم. حکم الکل از دو جهت در فقه قابل بررسی است : 1-از جهت طهارت و نجاست 2- از جهت حرمت و حلیت خوردن و نوشیدن آن الکل سفید و طبی که الکل خالص می‏باشد و مصارف طبی دارد پاک می‏باشد. مگر این که از شراب و فقاع گرفته شده باشد که در این صورت نجس است. هم چنین مواد پاک کننده دیگر که از مشتقات الکل است و در مراکز درمانی کاربرد دارد پاک می‏باشد. هم چنین الکل صنعتی که همان الکل سفید به اضافه مقداری مواد سمّی است و کاربرد صنعتی دارد پاک می‏باشد. ادکلن و مواد صنعتی دیگر نیز که مشتمل بر الکل می‏باشد پاک است.[1]خوردن چنین الکلی حرام نیست مگر اینکه مست کننده باشد یا اینکه آنرا با آب رقیق کرده و مصرف نمایند. حضرت آیت ا...العظمی مکارم در این زمینه فرموده اند:" الکل هایی که ذاتاً قابل شرب نیست یا جنبه سمّی دارد، نجس نیست، ولی هر گاه آن را رقیق کنند و مشروب و مُسکر باشد، نوشیدنش حرام است و احتیاطاً حکم نجس دارد."[2]   اما حکم مشروبات الکلی از نظر فقه شیعه شراب و هر چیزی که انسان را مست می‏کند، چنانچه به خودی خود روان (مایع) باشد، نجس است[3] و خوردن و نوشیدن آن حرام است. بنا بر این ملاک حرمت آن مایع بودن؛ و مست کننده بودن است. و هر چیزی که زیاد آن انسان را مست می‏کند، چنانچه به خودی خود مایع باشد نجس و خوردن آن حرام است اگر چه کم باشد یا مست کنندگیِ آن خفیف باشد . [4] اما اگر مثل بنگ و حشیش که روان نیستند (جامدند)، اگر چه چیزی در آن بریزند که روان شود، پاک است. [5]   پی نوشتها: [1]. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 80و81، مسأله 112 [2] توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 81، (مکارم:) مسأله 125 [3] توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 80 مسأله 111 [4]. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 81 آیة الله زنجانی دام ظله: اگر مایعی زیاد آن مست کننده باشد، مقدار کم آن نیز نجس است...؛ آیة الله بهجت (ره): شراب و هر چیزی که زیاد آن انسان را مست می‏کند، چنانچه به خودی خود مایع باشد نجس و خوردن آن حرام است، اگر چه کم باشد یا مست کنندگیِ آن خفیف باشد ..، [5] توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 80 مسأله 111 فرآوری: آمنه اسفندیاری  بخش احکام اسلامی تبیان منابع: سایت اسلام کوئیست توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1