بررسی علل بی توجهی به رشته ادبیات در سطوح مختلف تحصیلات در گفتگو با یک استاد زبان و ادبیات فارسی ضربه بر پیکره منجی فرهنگ جامعه

بررسی علل بی توجهی به رشته ادبیات در سطوح مختلف تحصیلات در گفتگو با یک استاد زبا

سیب موز: بررسی علل بی توجهی به رشته ادبیات در سطوح مختلف تحصیلات در گفتگو با یک استاد زبان و ادبیات فارسی ضربه بر پیکره منجی فرهنگ جامعه

سیب موز بررسی علل بی توجهی به رشته ادبیات در سطوح مختلف تحصیلات در گفتگو با یک استاد زبان و ادبیات فارسی ضربه بر پیکره منجی فرهنگ جامعه

رسپینا تاج الدین- «ادبیات نجات دهنده فرهنگ یک جامعه است و تا ادبیات نجات نیابد، سایر ابعاد جامعه مخدوش و محل خطر و تهدید است.» این نکته ای است که دکتر مریم صالحی نیا دکترای ادبیات و زبان فارسی و استاد دانشگاه فردوسی بر آن تاکید می کند و به نکته ای نسبتا مغفول مانده در حوزه زیرساخت های مورد نیاز در حوزه تقویت زبان می پردازد. او با اظهار اینکه در سایر کشورها به این مسئله توجه شده است، تصریح می کند: «اما در ایران ادبیات خواندن و ادبیات دانی هیچ اهمیتی ندارد و به عنوان یک ذوق به آن نگاه می کنند بنابراین اول از همه باید کارآمدی آن را تعریف و سپس وظایفش را به خودش محول کنیم.»

دکتر صالحی نیا با تاکید بر اینکه پیش از همه باید نوع شناخت مردم را در جامعه نسبت به رشته زبان و ادبیات فارسی متحول کنیم، می گوید: «ادبیات با همه سطوح زندگی ارتباط دارد و اگر در هر حوزه ای به دقت از آن استفاده شود، می تواند مفید و کارآمد باشد اما متاسفانه علوم انسانی در ساز و کار تعیین رشته کمترین امتیاز را دارد و استعدادهای قوی را به این رشته جذب نمی کنیم.» به باور او تشویق و جذب استعدادها و افراد توانمند، خلاق و باذوق به رشته زبان فارسی نخستین گام برای داشتن ادبیاتی قوی به شمار می رود که این کار نیز مستلزم تعریف درست و بجا از این رشته در جامعه است.

اما این در حالی است که شرایط هنگام سوق دادن دانش آموزان و دانشجویان به سمت رشته های علوم انسانی و به ویژه زبان و ادبیات فارسی به نوع دیگری است: «گزینش دانش آموزان و تشویق آن ها به انتخاب رشته تحصیلی در دبیرستان و سپس کنکور به گونه ای است که آن هایی که از نظر توان تحصیلی و یادگیری کمترین استعداد را دارند، به این سمت گرایش داده می شوند که این مسئله به ادبیات ما در سطوح مختلف ضربه زده است.» البته او این را هم تصریح می کند که باوجوداین افراد توانمند و بااستعدادی هم هستند که به خواست و انتخاب خود برای ادامه تحصیل به این رشته می آیند اما تعداد آن ها خیلی کم است.

لزوم به کارگیری دانش آموختگان ادبی در عرصه رسانه های فرهنگی

نکته دیگری که این دکترای ادبیات و زبان فارسی پیش می کشد، مسئله استفاده از توانمندی دانش آموختگان این رشته در رسانه های مختلف است: «دانش آموختگان ادبی در عرصه رسانه های فرهنگی خیلی کم به کار گرفته می شوند اما اگر در رسانه های مختلف از دانش آموختگان نخبه و توانمند این رشته چه از نظر تولید محتوای تخصصی در صفحه یا بخش ادبیات و چه برای تقویت زبان نوشتاری بهره بگیرند، به مرور وضعیت بهتر و مخاطبان نیز بیشتر خواهند شد.»

دکتر صالحی نیا در عین حال با اشاره به وجود مجموعه ای ارزشمند از اخلاق، عرفان و الهیات در محتوای آثار ادبی، تاکید می کند: «می توان کارآمدی این آثار را در سطوح مختلف روابط اجتماعی به جامعه نشان داد، برای نمونه شهرآرا می تواند در صفحه ادبی خود موارد همه فهمی از آموزه های کاربردی موجود در ادبیات را به صورت هدفمند گزینش و منتشر کند.»

او با بیان اینکه باید کاربرد آثار ادبی در زندگی روزمره به جامعه نشان داده شود، می گوید: «روانشناسان ما از این و به خصوص ابیاتی از مولوی، حافظ و سعدی در حیطه کاری خود استفاده می کنند اما عموم جامعه با این سرمایه بیگانه هستند و در حالی مردم به مطالعه کتاب هایی شامل جملاتی کوتاه از برخی رواشناسانی می پردازند که عمدتا در حوزه اقتصادی موفقیت هایی داشته اند که خودمان بهترین آموزه ها را در حوزه های مختلف بین آثار ادبی داریم که می توانیم انتخاب و منتشر کنیم.» دکتر صالحی نیا سخنان خود را به این بیت شعر ختم می کند: «آب دریا را اگر نتوان کشید، هم به قدر تشنگی باید چشید.»